Hocalı Katliamı: İnsanlık tarihine sürülen kanlı leke

Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Azerbaycan'a karşı toprak iddiasında bulunmaya başlayan ve saldırıya geçen Ermeniler, 1991'in son günlerinde ablukaya aldıkları, bölgenin tek havaalanına sahip ve stratejik önem taşıyan Hocalı'yı işgal için harekete geçti.

Aylar süren saldırılarını 25 Şubat 1992'de yoğunlaştıran Ermeniler, gece Sovyet Rus ordusunun o zaman Hankendi'de bulunan 366. motorize alayının da yardımıyla Hocalı'ya üç koldan saldırdı.

Sadece işgalle yetinmeyen Ermeniler, sivilleri toplu şekilde öldürerek, esirlere acımasızsa işkence yaparak 20. yüzyılın en kanlı katliamlarından birini gerçekleştirdi.

Daha önce 7 bin kişinin yaşadığı Hocalı'da savunmasız durumdaki 106'sı kadın, 70'i yaşlı, 63'ü çocuk 613 Azerbaycan vatandaşı hayatını kaybetti. Katliamdan 487 kişi ağır yaralı kurtuldu, Ermeni güçleri 1275 kişiyi esir aldı, bunların 150'sinden hala haber alınamadı.

Katliamda 8 aile tamamen yok edildi, 25 çocuk her iki ebeveynini, 130 çocuk ise ebeveynlerinden birini kaybetti.

Katledilenlerin adli tıp muayeneleri ve şahit ifadeleri, Hocalı sakinlerinin kafa derilerinin soyulması, kurak, burun, cinsel organlarının kesilmesi, gözlerinin çıkartılması gibi kadın, yaşlı ve çocuk ayrımı yapılmaksızın akıl almaz işkencelere maruz kaldığını açıkça kanıtlıyor.

Katliamın kurbanları arasında boynu vurularak, yakılarak katledilenlerin yanı sıra karnı süngülenen hamile kadınlar da var. O dönemde çekilen görüntüler ve fotoğraflar, katliamın büyüklüğünü ortaya koyuyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 22 Nisan 2010 tarihli kararında Hocalı'da yaşananlar, savaş suçları veya insanlık aleyhine suçlarla eş değer eylemler olarak görüldü.

34. Yıl DÖNÜMÜNDE ANMA TÖRENLERİ

Bugün, 26 Şubat 2026. Hocalı Soykırımı’nın kurbanları hem Azerbaycan’da hem de Türkiye’de düzenlenen geniş kapsamlı törenlerle anılıyor. TBMM’de düzenlenen özel oturumda ve Ankara’daki anma programlarında, Hocalı’nın artık bir "mazlum coğrafya" değil, özgürlüğüne kavuşmuş bir vatan toprağı olduğu vurgulandı. Şehitler artık "galip bir ordunun neferleri" olarak dualarla yad ediliyor

Dış İşleri Bakanlığından Hocalı Katliamı’nın 34. yıl dönümüne ilişkin yapılan yazılı açıklama yapıldı.

"26 Şubat 1992 tarihinde Azerbaycan’ın Karabağ bölgesinde bulunan Hocalı şehrinde masum sivillere karşı gerçekleştirilen katliamı lanetliyoruz. Hocalı’da yaşanan vahşet, vicdanlarda utanç verici kara bir leke olmayı sürdürmektedir. Katledilen 613 kardeşimizin, yaralananların, esir alınan ve kaybolan tüm Azerbaycanlı kardeşlerimizin acısını daima yüreğimizde taşıyoruz." ifadelerine yer verildi.

Hocalı Katliamı'nda hayatlarını kaybedenlere Allah’tan rahmet dilenen açıklamada, Azerbaycan halkına taziyeler yinelendi.