B-2 hayalet uçak İran'ın tesislerini vurdu: Radarları kör eden bu canavarın sırrı ne?

İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misilleme eylemleri devam ederken, ABD ordusunun İran operasyonlarında kullandığı "B-2 Spirit" uzun menzilli hayalet bombardıman uçakları büyük ilgi çekti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), X platformundaki hesabından yaptığı açıklamada ordunun İran'a yönelik saldırılarda B-2 bombardıman uçaklarını kullandığını duyurdu.

Uçağın kalkış ve uçuş görüntülerinin paylaşıldığı açıklamada, "Dün gece, 1 tonluk bombalarla donatılmış B-2 hayalet bombardıman uçakları, İran'ın güçlendirilmiş balistik füze tesislerini vurdu." ifadelerine yer verildi.

Kamuoyunda merak uyandıran "B-2 Spirit" uzun menzilli hayalet bombardıman uçağının teknik özellikleri ve katıldığı operasyonlar derlendi.

ABD Hava Kuvvetleri envanterindeki "B-2 Spirit", Northrop Grumman tarafından üretiliyor.17 Temmuz 1989'da ilk uçuşunu gerçekleştiren B-2, yoğun hava savunmalarını aşmak üzere tasarlanmış "uçan kanat" mimarisine sahip ünlü bir bombardıman uçağıdır.

İki kişilik mürettebatla uçan bu araç, süpersonik hızlara ulaşmasa da yüksek irtifa ve uzun menziliyle dikkat çekiyor.

B-2 BOMBARDIMAN UÇAKLARI DAHA ÖNCE DE İRAN'I VURDU

ABD'nin Haziran 2025'te B-2'lerle İran'ı hedef almasının ardından İsrail Başbakanlık Ofisi'nin paylaştığı yapay zeka destekli videoda, saldırıya atıfta bulunularak B-2 kokpitinde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tasvir edildi.

Geçen yıl İsrail'in İran saldırılarına destek veren ABD, 22 Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki üç nükleer tesisini vurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran 2025'te İran ile İsrail arasında ateşkes sağlandığını açıkladı.Saldırının hemen ardından Trump, 25 Haziran 2025'te sosyal medya hesabından B-2 uçaklarının videosunu paylaştı.

Videoda B-2 görüntüleri yer alırken fonda Vince Vance ve The Valiants'ın 1980 tarihli "İran'ı bombala" şarkısı çalıyordu.

Şarkıda, "İran'ı bombala. Haydi bir duruş sergileyelim. İran'ı bombala. Ülkemiz bir hisse kapıldı. Gerçekten zirveye ulaştı öfke, İran'ı bombala." sözlerinin yanı sıra "(İran lideri Ali Hamaney) Ayetullah'a söyleyin, 'Seni tabuta koyacağız!'" gibi ifadeler geçiyordu.

İsrail Başbakanlık Ofisi de Aralık 2025'te, ateşkesin altıncı ayında "Zafer turumuzda altı ay" başlığıyla yapay zeka ürünü bir video yayınladı.Animasyonda Haziran 2025'te İran nükleer tesislerine düzenlenen saldırıdaki B-2 uçağı yer alıyor ve kokpitte Trump, Netanyahu'nun yardımcı pilotu olarak gösteriliyordu.

15 BİN METRE MESAFEYE ÇIKABİLİYOR

ABD Hava Kuvvetleri verilerine göre "B-2 Spirit", konvansiyonel ve nükleer mühimmat taşıyabilen çok rollü stratejik bombardıman uçağı sınıfında bulunuyor.Uçak, 4 adet General Electric F118-GE-100 turbofan motorla çalışıyor.Yaklaşık 52 metre kanat açıklığı, 21 metre uzunluğu ve 5 metre yüksekliği olan B-2'nin azami kalkış ağırlığı 152 bin 600 kilogramı buluyor.

İki kişilik mürettebatla yaklaşık 15 bin metre irtifaya ulaşabilen uçak, kıtalararası menzile sahip.Firma verilerine göre B-2 Spirit 18 bin kilograma kadar yük taşıyabiliyor; ancak ABD Hava Kuvvetleri, uçağın iki adet "GBU-57 A/B" bombasıyla (toplam yaklaşık 27 bin 200 kilogram) başarılı testler yaptığını belirtiyor.

DÜŞÜK GÖRÜNÜRLÜK KAPASİTESİNE SAHİP

ABD bombardıman uçağı modernizasyonunun kilit unsurlarından B-2, dünyanın her noktasına hızla ulaşıp yoğun korunan hedefleri vurma yeteneğiyle öne çıkıyor."Stealth" teknolojisiyle radar izini en aza indiren uçak, gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabiliyor ve stratejik hedeflere yönelik operasyonlarda tercih ediliyor.

Bu yetenek, B-2'ye sadece operasyonel üstünlük değil, aynı zamanda güçlü caydırıcılık ve muharebe etkisi sağlıyor.Düşük görünürlük, yüksek aerodinamik verim ve geniş mühimmat kapasitesini birleştiren uçak, yakıt ikmali olmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre menzile ulaşıyor.Yüksek irtifa uçuşu menzili artırırken sensörlere daha geniş görüş alanı sunuyor.

Uçağın tespit, takip ve imha edilmesini zorlaştıran düşük görünürlük; kızılötesi, akustik, elektromanyetik, görsel ve radar izlerinin azaltılmasına dayanıyor.Kompozit malzemeler, özel kaplamalar ve uçan kanat tasarımı, radar tespitini engelleyen temel unsurlardır.

İLK UÇUŞUNU 1989'DA GERÇEKLEŞTİRDİ

B-2 Spirit, 22 Kasım 1988'de California Palmdale'deki Hava Kuvvetleri 42. Tesiste hangardan çıkarılarak tanıtıldı.17 Temmuz 1989'daki ilk uçuşunun ardından Edwards Hava Üssü'ndeki B-2 Birleşik Test Gücü kapsamlı testler yürüttü."Spirit of Missouri" adlı ilk uçak 17 Aralık 1993'te teslim edildi; B-2 Nisan 1997'de operasyonel kabiliyet kazandı.Ana üssü Missouri'deki Whiteman Hava Üssü olan uçağın bakım ve lojistiği Oklahoma'daki Tinker Hava Üssü'ndeki Oklahoma City Hava Lojistik Merkezi tarafından yürütülüyor.

BÜYÜK OPERASYONLARDA ROL ALDI

B-2'ler yalnızca İran'da değil, daha önce Kosova, Afganistan ve Irak'ta da kullanıldı.Muharebe yeteneği ilk kez 1999'daki Kosova Müttefik Kuvvetler Operasyonu'nda test edildi.Whiteman Üssü'nden kalkan B-2'ler, harekâtın ilk sekiz haftasında Sırbistan hedeflerinin yaklaşık yüzde 33'ünü vurdu.

2001'de Afganistan Kalıcı Özgürlük Operasyonu'nda en uzun menzilli görevini yapan uçak, 2003 Irak müdahalesinde de yer aldı."Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu"nda hem ileri üslerden hem Whiteman'dan kalkan B-2'ler toplam yaklaşık 680 ton mühimmat kullandı.Nisan 1997'de operasyonel kabiliyet kazanan B-2, Aralık 2003'te tam operasyonel seviyeye ulaştı ve 2009'da sorumluluğu Küresel Taarruz Komutanlığı'na devredildi.