Yaz aylarında hissedilen bitkinlik, çoğu zaman sıcak havaların veya yoğun yaşam temposunun bir sonucu olarak görülse de, uzmanlar bu durumun altında ciddi besin eksikliklerinin yatabileceği konusunda uyardı.

Beslenme düzeninin bozulduğu, öğünlerin atlandığı ve sıvı kaybının arttığı yaz döneminde, "mevsimsel yorgunluk" olarak adlandırılan belirtilerin, aslında vitamin ve mineral eksikliklerinden kaynaklanabileceği belirtildi.

Beslenme ve diyet uzmanları, “Yaz halsizliği sanılan durumlar, ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Şikayetler devam ediyorsa, mutlaka bir uzmana başvurulmalı” dedi.

BESLENME ALIŞKANLIKLARI ALARM VERİYOR

Yaz mevsiminde sıcaklıkların artmasıyla birlikte beslenme alışkanlıkları da değişiyor. Sıvı kaybına bağlı olarak öğün atlama, soğuk içeceklerle beslenmeyi geçiştirme veya dengesiz beslenme, vücudun temel yapı taşlarını kaybetmesine yol açtı.

Beslenme ve diyet uzmanları, bu durumun halsizlik ve yorgunluk hissini tetiklediğini vurguladı.

Özellikle demir, B12 vitamini, folik asit, sodyum, potasyum ve magnezyum gibi kritik besin öğelerinin eksikliği, yaz aylarında enerji düşüşünün başlıca nedenleri arasında yer aldı.

DEMİR EKSİKLİĞİ: YORGUNLUĞUN SESSİZ SUÇLUSU

Demir, vücutta oksijen taşıyan hemoglobin proteininin üretiminde kritik bir rol oynadı. Ancak yaz aylarında et, yumurta gibi demir açısından zengin gıdaların tüketiminin azalması, bu mineralin eksikliğine yol açabiliyor.

ABD’li Beslenme Uzmanı Dr. Lisa Young, “Demir eksikliği, yorgunluk, çarpıntı, konsantrasyon sorunları ve soluk cilt gibi belirtilerle kendini gösterir. Özellikle çay ve kahve gibi kafeinli içeceklerin yemeklerle birlikte tüketilmesi, demir emilimini ciddi şekilde engeller” dedi.

Türkiye’de yapılan bir araştırmada, yaz aylarında demir eksikliği anemisi vakalarının %20 oranında arttığı gözlemlendi.

Uzmanlar, kırmızı et, karaciğer ve kurubaklagiller gibi demir açısından zengin gıdaların diyetlere eklenmesini önerdi.

B12 VİTAMİNİ: HAFIZA VE ENERJİ İÇİN HAYATİ

B12 vitamini, DNA sentezi ve sinir sistemi sağlığı için vazgeçilmez bir besin öğesi. Ancak yaz aylarında sebze ve meyve ağırlıklı beslenme tarzı, özellikle hayvansal gıdalardan alınan B12 vitamininin yetersiz kalmasına neden olabildi.

İngiltere’deki Oxford Üniversitesi’nden beslenme uzmanı Prof. Dr. Susan Lanham-New, “B12 eksikliği, yorgunluk, hafıza sorunları, kafa karışıklığı ve el-ayaklarda karıncalanma gibi nörolojik belirtilere yol açar. Vegan veya vejetaryen beslenenler bu konuda daha büyük risk altında” dedi.

FOLİK ASİT VE ALKOL TÜKETİMİ: YAZIN GİZLİ TEHDİDİ

Yaz tatillerinde artan alkol tüketimi, folik asit seviyelerini ciddi şekilde düşürüyor. Folik asit, kırmızı kan hücresi üretiminde önemli bir rol oynuyor ve eksikliği kansızlıkla birlikte halsizliğe neden oldu.

ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından yapılan bir çalışma, düzenli alkol tüketiminin folik asit emilimini %30’a kadar azalttığını ortaya koydu.

Diyetisyenler, yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, yumurta ve muz gibi folik asitten zengin gıdaların düzenli tüketiminin bu eksikliği önleyebileceğini belirtti.

TERLEME VE MİNERAL KAYBI: SODYUM, POTASYUM, MAGNEZYUM

Yaz aylarında artan terlemeyle birlikte sodyum, potasyum ve magnezyum gibi minerallerin kaybı, yorgunluk ve kas kramplarına yol açtı.

Avustralya’daki Monash Üniversitesi’nden spor beslenme uzmanı Dr. Alan McCubbin, “Yüksek sıcaklıklar ve alkol tüketimi, magnezyum kaybını artırarak enerji üretimini aksatıyor. Şiddetli magnezyum eksikliği, kas krampları, uyuşma ve dikkat dağınıklığına neden olabilir” dedi.

Sodyum eksikliğinin ise yetersiz tuz alımı, aşırı su tüketimi, böbrek hastalıkları veya terlemeye bağlı olarak ortaya çıkabileceğini ekledi. Bu minerallerin kaybını önlemek için tuzlu ayran, maden suyu, muz, avokado ve kuruyemiş gibi gıdaların tüketilmesi önerildi.

D VİTAMİNİ PARADOKSU: GÜNEŞ VAR, EKSİKLİK NEDEN?

Yaz aylarında bol güneş ışığına rağmen D vitamini eksikliği de sık görüldü. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Endi Romano, “Güneş ışınları D vitamini sentezi için kritik olsa da, modern yaşam tarzı nedeniyle insanlar yeterince güneş ışığına maruz kalmıyor. D vitamini eksikliği, yorgunluk, kemik ağrıları ve depresif ruh hali gibi belirtilerle kendini gösteriyor” dedi.

Somon, yumurta sarısı ve süt ürünleri gibi gıdalar D vitamini açısından zengin kaynaklar arasında yer aldı.

UZMANLARDAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Uzmanlar, yaz halsizliğini önlemek için dengeli beslenmenin önemine dikkat çekti. Dr. Lisa Young, “Sebze, meyve, tam tahıllar ve protein kaynaklarını içeren bir diyet, vitamin ve mineral eksikliklerini önlemede etkili. Ancak belirtiler devam ederse, kan testleriyle eksikliklerin tespit edilmesi ve gerekirse takviye alınması şart” dedi.

Uzmanlar ise, vitamin takviyelerinin doktor kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguladı:

“Fazla vitamin alımı, karaciğer ve pankreas gibi organlarda hasara yol açabilir.”

ERKEN MÜDAHALE HAYAT KURTARIR

Yaz aylarında hissedilen yorgunluk, sadece mevsimsel bir durum olmayabilir. Demir, B12, folik asit, sodyum, potasyum, magnezyum ve D vitamini eksiklikleri, enerji düşüşünün ardındaki gizli nedenler arasında yer aldı.

Uzmanlar, bu belirtilerin ciddiye alınması ve bir sağlık uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.