Avusturya’da başta Aşağı Avusturya, Burgenland ve Steiermark bölgelerinden olmak üzere toplanan 18 farklı şarapta yapılan analizler, tamamında çevreye ve insan sağlığına zararlı bir kimyasal olan triflorasetik asit yani TFA tespit edildi. Global 2000 çevre örgütü tarafından yürütülen araştırmada sadece Avusturya şarapları değil, 9 farklı Avrupa ülkesinden seçilen 21 şarap da incelendi. Araştırmanın sonuçları oldukça çarpıcı: TFA’ya tüm örneklerde rastlandı.

TFA NEDİR VE NEDEN TEHLİKELİ?

"Sonsuz kimyasal" olarak bilinen TFA, PFAS grubuna ait bir bileşen. Doğada çözünmeyen bu madde, yıllar boyunca çevrede birikerek canlı yaşamı üzerinde uzun vadeli olumsuz etkiler yaratıyor. İnsan vücuduna alındığında özellikle üreme sistemine zarar verdiği bilimsel olarak ortaya konmuş durumda.

Global 2000’in baş kimyageri Helmut Burtscher-Schaden, "Elde ettiğimiz bulgular oldukça endişe verici. TFA’nın bitkilere bu denli yoğun şekilde nüfuz etmesi, besin zincirimizde daha önce tahmin edilenden çok daha fazla yer kapladığını gösteriyor" dedi.

ÖLÇÜLEN DEĞERLER ENDİŞE VERİCİ BOYUTTA

Araştırmada elde edilen veriler, TFA konsantrasyonunun şaraplarda ortalama 110 mikrogram litre başına olduğunu, bazı örneklerde ise bu değerin 320 mikrograma kadar çıktığını gösteriyor. Bu değer, Avrupa içme sularında ölçülen ortalamanın yaklaşık 100 katı seviyesinde.

Bu duruma özellikle pestisitlerin neden olduğu düşünülüyor. PFAS içeren pestisitlerin kullanımıyla birlikte, bu maddelerin doğrudan üzüm bitkisine geçtiği ve şarap üretimi sırasında ayrışmadan ürünün içinde kaldığı belirtiliyor.

ALMANYA’DAN DA BENZER SONUÇLAR GELDİ

Almanya’daki Freiburg Üniversitesi'nde yapılan benzer bir araştırma, özellikle 2020 sonrası hasat edilen şaraplarda TFA düzeyinin 20 ile 300 mikrogram arasında değiştiğini ortaya koydu. Alman araştırmacı Michael Müller, özellikle kimyasal kullanılmadan üretilen organik şaraplarda çok daha düşük TFA düzeylerine rastlandığını vurguladı. Bu durum, doğrudan tarım kimyasallarının etkisini ortaya koyar nitelikte.

PESTİSİT KULLANIMI ACİLEN SORGULANMALI

TFA sadece çevreye değil, doğrudan insan sağlığına zarar veriyor. Özellikle üreme fonksiyonlarını tehlikeye atan bu kimyasalın şarap gibi yaygın tüketilen bir üründe bulunması, kamu sağlığını ciddi biçimde tehdit ediyor. Yeşiller Partisi Tarım Sözcüsü Olga Voglauer, tarımda kullanılan bu zararlı kimyasalların yasaklanması için hükümete çağrıda bulundu:

Bu tür sonuçlar artık bakanlıklar düzeyinde alarm zillerini çaldırmalı. Sonsuz kimyasallarla yapılan bu zehirli tarıma bir son verilmelidir.

TFA ARTIŞI ZAMANLA BELGELENDİ

Burtscher-Schaden ayrıca 1974 ile 2015 yılları arasında üretilmiş on farklı vintage Avusturya şarabını da analiz ettirdi. 1988 yılından itibaren TFA’ya rastlanmaya başlanırken, 2010 sonrasında değerlerin hızla arttığı gözlemlendi. Bu durum, çevresel kirliliğin son yıllarda ciddi boyutlara ulaştığını ve tarım politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.

AB SEVİYESİNDE ACİL KARAR BEKLENİYOR

2017 yılında Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan bir araştırmada şaraplarda ölçülen TFA ortalaması 50 mikrogram iken, Global 2000’in güncel çalışmasında bu ortalamanın 120 mikrograma çıktığı belirtiliyor. Bu artış, AB kurumlarını da harekete geçirdi. Mayıs 2025’te Avrupa ülkeleri, TFA salınımına neden olan Flutolanil adlı PFAS tarım kimyasalının yasaklanıp yasaklanmayacağına karar verecek.

Pestisit uzmanı Salomé Roynel, “Bu değerler, AB için ciddi bir uyarıdır. TFA salan ürünler derhal piyasadan kaldırılmalıdır” açıklamasında bulundu.

PESTİSİT KALINTILARI DA YOĞUN

Analize tabi tutulan 39 şarabın yüzde 94’ünde sekize kadar farklı pestisit kalıntısına rastlandı. Toplamda 18 çeşit pestisit bulundu. Global 2000 çevre örgütü bu durum karşısında PFAS içeren tüm pestisitlerin yasaklanması için bir imza kampanyası başlattı.

Avusturya şaraplarındaki TFA yoğunluğu, sadece çevrecilere değil, tüketicilere de doğrudan uyarı niteliği taşıyor. Üzüm bağlarında kullanılan kimyasalların besin zincirine bu denli güçlü nüfuz edebilmesi, gelecekte sadece şarapla sınırlı olmayan daha geniş kapsamlı bir sağlık krizinin habercisi olabilir.

5.jpg