Habitat Derneği’nin Infakto RW iş birliğiyle hazırladığı Gençlerin İyi Olma Hali Raporu’nun altıncı sayısı yayımlandı. Araştırma, gençlerin yaşam memnuniyetinde son iki yılda kısmi bir toparlanma olduğunu ortaya koysa da uzun vadeli göstergeler endişe yaratıyor. Verilere göre gençlerin yalnızca yüzde 54’ü yaşamından memnunken, geleceğe umutla bakanların oranı yüzde 45’te kalıyor.
Türkiye’de genç olmak: Umut yok, iş yok, gelecek kaygısı var
Gençlerin İyi Olma Hali Raporu’na göre gençlerde yaşam memnuniyeti artsa da geleceğe umut azaldı. Yeni rapora göre her iki gençten biri hayatından memnun değil, iş arayanlarda umut oranı ise yüzde 16’ya kadar düşüyor. Öte yandan borçlanma oranı yüzde 54'e yükseldi.
Tuğçenur Acar
Haberi Paylaş
1
10
YAŞAM MEMNUNİYETİ ARTIŞ GÖSTERSE DE YETERSİZ
2025 verilerine göre gençlerin yüzde 54’ü hayatından memnun olduğunu belirtirken, yüzde 45’i geleceğe umutla bakıyor. Bu oranlar 2023’e kıyasla artış gösterse de 2017 seviyelerinin oldukça altında kalıyor. Son iki yılda yaşam memnuniyeti 8 puan yükselmiş olsa da 2017’nin 17 puan gerisinde. Gelecek beklentilerinde de benzer bir düşüş dikkat çekiyor; umutlu genç oranı 2017’deki yüzde 67 seviyesinden belirgin şekilde uzaklaşmış durumda.
2
10
İŞ DURUMU MEMNUNİYETİ BELİRLİYOR
Raporda öne çıkan başlıklardan biri de çalışma durumu ile yaşam memnuniyeti arasındaki güçlü bağ. Çalışan gençlerde memnuniyet oranı yüzde 58, öğrencilerde yüzde 55 olarak ölçülürken, iş arayanlarda bu oran yüzde 27’ye kadar geriliyor. Gelecek beklentilerinde de benzer bir tablo söz konusu: Çalışanların yüzde 50’si umutlu olduğunu ifade ederken, öğrencilerde bu oran yüzde 48, iş arayanlarda ise yalnızca yüzde 16 olarak ölçüldü.
3
10
GENÇLER İŞ BULMA KONUSUNDA UMUTSUZ
Araştırmaya göre gençlerin yüzde 52’si çalışmıyor. Tam zamanlı çalışanların oranı yüzde 44, yarı zamanlı çalışanların oranı ise yüzde 4 seviyesinde. Çalışmayanların başlıca nedenleri arasında öğrenci olmak ve iş bulamamak öne çıkıyor. Gençlerin yüzde 72’si iş arasa bile kolay iş bulamayacağını düşünüyor. Bu oran aktif iş arayanlarda yüzde 94’e kadar yükseliyor. En büyük engeller ise yetersiz iş fırsatları, bağlantı eksikliği ve düşük ücretler.
4
10
"EV GENCİ" GERÇEĞİ VE CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ
Raporda dikkat çeken bir diğer kavram ise “ev genci”. Kadınların yüzde 26’sı bu kategoride yer alırken, erkeklerde oran yüzde 6’da kalıyor. Genç kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 38 iken erkeklerde bu oran yüzde 59’a ulaşıyor. Bu durum, kadınların iş hayatına katılımında aile içi rollerin ve bakım sorumluluklarının etkisini ortaya koyuyor.
5
10
GİRİŞİMCİLİK EĞİLİMİ GERİLİYOR
Gençlerin girişimcilik isteğinde de belirgin bir düşüş gözleniyor. 2017’de yüzde 63 olan kendi işini kurma isteği, 2025’te yüzde 36’ya geriledi. Son iki yılda yaşanan düşüş ise 17 puan. Ekonomik belirsizlikler, gelir güvencesi eksikliği ve finansmana erişim sorunları, gençlerin risk alma eğilimini zayıflatıyor.
6
10
YURT DIŞI PLANLARI AZALSI
Yurt dışına gitme isteğinde de düşüş var. Gençlerin yüzde 20’si eğitimine yurt dışında devam etmek isterken, yüzde 28’i başka bir ülkede yaşamayı düşünüyor. Bu oranlar 2023’te daha yüksekti. Ancak her dört gençten birinin hâlâ yurt dışında yaşama isteği taşıması, konunun önemini koruduğunu gösteriyor.
7
10
BORÇLULUK ARTIYOR
Gençlerin yalnızca yüzde 40’ı maddi durumundan memnun. Bu oran 2017’de yüzde 61’di. Ayrıca gençlerin yüzde 84’ü ihtiyaç duyduğu gelirin altında yaşadığını düşünüyor. Borçluluk da dikkat çekici düzeyde: Gençlerin yüzde 35’inin kredi kartı, yüzde 19’unun ise tüketici kredisi borcu bulunuyor.
8
10
DİJİTAL KULLANIM YÜKSEK, ÖZGÜVEN DÜŞÜK
Gençlerin yüzde 95’i her gün internete erişiyor. En çok kullanılan platformlar arasında Instagram yüzde 83 ile ilk sırada yer alırken, WhatsApp yüzde 79 ve YouTube yüzde 39 ile onu izliyor. Ancak dijital yoğunluk, özgüvenle paralel ilerlemiyor. Gençlerin yalnızca yüzde 28’i kendisini dijital açıdan yetkin görüyor. Bu oran 2023’e göre 14 puan düşmüş durumda. Buna rağmen yüzde 48’i yapay zeka araçlarıyla içerik üretebildiğini belirtiyor.
9
10
GÖNÜLLÜLÜK SINIRLI, KENT MEMNUNİYETİ YÜKSEK
Gençlerin yalnızca yüzde 5’i gönüllü faaliyetlere katılırken, yüzde 8’i bir sivil toplum kuruluşuna üye. Buna karşılık yaşadıkları şehirden memnuniyet oranı yüzde 77 gibi yüksek bir seviyede. Gençlerin yüzde 82’si kendisini yaşadığı kente ait hissediyor. Araştırma, gençlerin yaşam memnuniyetinde kısmi bir toparlanma olsa da ekonomik güvence, istihdam ve gelecek beklentileri açısından kırılganlığın sürdüğünü ortaya koyuyor. Özellikle iş arayan gençler ve kadınlar açısından tablo, derinleşen eşitsizliklere işaret ediyor.
10
10