Bir yanda Orta Doğu’da çözülmeyen gerilim, diğer yanda bu gerilimin tetiklediği enerji fiyatları ve tam ortasında dünyanın en büyük merkez bankalarının vereceği kritik kararlar…
Kısacası, küresel ekonomi hop oturup hop kalkarken işin içine bir de merkez bankaları girdi.
Geçtiğimiz hafta piyasaların ruh halini tek kelimeyle özetlemek mümkün: bol bol temkin.
Orta Doğu’dan gelen her haber, petrol fiyatlarında yeni bir dalga yaratırken bu dalgalar sadece enerji piyasasıyla sınırlı kalmadı; hisse senetlerinden tahvillere, altından dövize kadar tüm varlık sınıflarını etkiledi.
Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, enflasyonla mücadelede “kazanılmış” bazı cephelerin yeniden tartışmaya açılmasına neden oldu.
Çünkü enerji maliyetleri dediğimiz şey, ekonominin damarlarında dolaşan kan gibidir; yükseldiğinde her yere sirayet eder.
Haftanın sonuna doğru ABD’nin diplomatik süreci yeniden başlatma sinyali vermesi piyasada kısa süreli bir rahatlama yarattı.
Ancak bu rahatlama, kalıcı bir güven ortamı yaratmaktan oldukça uzaktı.
Çünkü piyasa artık sözle değil, sonuçla ikna oluyor.
Daha açık söylemek gerekirse, yatırımcı “manşet” değil, “netice” görmek istiyor.
Bu da önümüzdeki sürecin dalgalı ve kırılgan olacağını net biçimde ortaya koyuyor.
İşte tam da böyle bir atmosferde gözler, küresel para politikasının yönünü tayin edecek merkez bankalarına çevrilmiş durumda.
ABD Merkez Bankası’nın faiz kararı bu haftanın en kritik başlığı.
Piyasa beklentisi faizin sabit tutulacağı yönünde.
Ancak burada asıl mesele kararın kendisi değil, karar metni ve sonrasında verilecek mesajlar.
Çünkü petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon beklentilerini yukarı çekerek Fed’in elini zayıflatıyor.
Bir süredir konuşulan faiz indirimleri artık daha uzak bir ihtimal olarak fiyatlanmaya başladı.
Bu noktada Fed Başkanı’nın kullanacağı her ifade, piyasalar için bir yol haritası niteliğinde olacak.
Avrupa tarafında tablo daha da hassas.
Zaten büyüme sorunu yaşayan Euro Bölgesi, şimdi bir de enerji fiyatları üzerinden yeni bir baskıyla karşı karşıya.
Avrupa Merkez Bankası’nın faizleri sabit tutması bekleniyor, aynı şekilde İngiltere Merkez Bankası’nın da…
Ancak burada kritik bir kırılma noktası var: Eğer enerji fiyatlarındaki artış kalıcı hâle gelirse, Avrupa yeniden “faiz artırımı” senaryosunu konuşmak zorunda kalabilir.
Bu ise piyasalar için ikinci bir şok dalgası anlamına gelir.
Yani Avrupa, ince bir ipin üzerinde yürüyor.
Asya cephesinde ise Japonya Merkez Bankası’nın kararı öne çıkıyor.
Japonya uzun yıllardır düşük enflasyon ve gevşek para politikasıyla farklı bir kulvarda ilerliyordu.
Ancak son veriler, burada da dengelerin yavaş yavaş değiştiğini gösteriyor.
Enflasyon hâlâ hedefin altında olsa da yukarı yönlü bir eğilim söz konusu.
Buna rağmen Japonya’nın aceleci davranması beklenmiyor.
Küresel tabloya baktığımızda ise ortak bir strateji göze çarpıyor: merkez bankaları bekliyor, izliyor ve doğru anı kolluyor.
Piyasaların geçen haftaki performansı da bu temkinli duruşu teyit ediyor.
ABD borsalarında teknoloji hisseleri öne çıkarken genel tablo karışıktı.
Tahvil faizlerinde yükseliş, doların güç kazanması ve petrol fiyatlarındaki sert artış, yatırımcıların risk iştahının sınırlı kaldığını gösterdi.
Altın ise üç haftalık yükselişin ardından geri çekildi.
Bu da piyasanın henüz tam anlamıyla bir “panik moduna” geçmediğini, ancak güçlü bir savunma pozisyonu aldığını ortaya koyuyor.
Avrupa borsalarında ise daha net bir zayıflık söz konusu.
Enerji maliyetlerindeki artış, şirket bilançolarını doğrudan tehdit ederken bunun ilk somut yansımalarından biri havacılık sektöründe görüldü.
Artan jet yakıtı maliyetleri nedeniyle uçuş iptalleri gündeme geldi.
Bu gelişme, aslında çok daha büyük bir resmin küçük bir parçası: enerji fiyatları yükseldikçe, ekonomik aktivite yavaşlama riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Türkiye tarafına dönersek küresel gelişmelerin etkisi daha da belirgin hissediliyor.
Borsa İstanbul’da satış baskısı öne çıkarken, Merkez Bankası politika faizini sabit tutmayı tercih etti.
Kur tarafında yukarı yönlü eğilim sürerken rezervlerdeki artış dikkat çekiyor.
Ancak burada kritik soru şu: Bu denge ne kadar sürdürülebilir? Çünkü küresel rüzgâr tersine döndüğünde, içerideki kırılganlıklar çok daha hızlı ortaya çıkacak.
Tüm bu tabloyu bir araya getirdiğimizde karşımıza çıkan resim oldukça net: Dünya ekonomisi yeniden bir yol ayrımında.
Bir tarafta jeopolitik riskler, diğer tarafta enflasyonla mücadele ve ortada karar vermek zorunda olan merkez bankaları…
Bu denklem kısa vadede kolay çözülecek gibi görünmüyor.
Şunu açıkça söylemek gerekir: Piyasalar şu an hata affetmiyor.
Eskiden “bol likidite” ile üzeri örtülen riskler, artık çok daha sert fiyatlanıyor.
Bu nedenle yeni dönemin anahtarı hızlı hareket etmek değil, doğru pozisyon almak.
Sabır, disiplin ve strateji… Bu üçlü, önümüzdeki sürecin en değerli varlıkları olacak.
Çünkü bazen piyasada kazanmak, doğru zamanda hamle yapmak değil; yanlış zamanda hamle yapmamaktır.
Ve görünen o ki, dünya ekonomisi tam da böyle bir eşikten geçiyor.
