Fransızların Güney Amerika’da bir ceza adası olarak kullandıkları “Şeytan Adası” adlı kolonisinin karanlık geçmişi dünya edebiyatı ve sinemasına da konu olmasıyla ünlendi.
Şeytan Adası 1852’den 1953’e kadar yüz bine yakın insan için sürgün ve ceza adası olarak kullanıldı. Fransa’nın en korkunç sürgün ve cezaevi kolonisi olan Şeytan Adası mahkûmlarının yüzde 90’ı ölmüştür. Mahkûmların çoğu Fransız olsa da farklı millet ve bölgelerden pek çok kişi de Şeytan Adası’na sürüldü. Emile Zola, adada yargılanan Alfred Dreyfus hakkında “Suçluyorum” kitabını yazarak Şeytan Adası’nı da gündeme taşımış oldu. Ardından Henry Charriere, dünyada büyük yankı uyandıran “Kelebek” romanında kaçılması neredeyse imkânsız Şeytan Adası’nda yaşadıklarını ve kaçma macerasını anlattı. 1973 yılında beyaz perdeye aktarılan ve başrolünü Steve McQueen’in oynadığı 1973 yapımı, “Kelebek” filmi de en az romanı kadar ilgi gördü.
Şeytan Adası’na sürgün edilenler arasında bulunan Türklerden Mehmet Ali Kayen’in hikayesi de ünlü yazar Hasan İzzettin Dinamo ve gazeteci Nezih Uzel tarafından iki ayrı kitap olarak gündeme taşındı.
İstanbul’un işgal altında bulunduğu Mütareke Dönemi’nde Şeytan Adası’na sürülen Türk mahkûmlardan Mehmet Ali Kayen’i birlikte ziyaret eden Dinamo ve Uzel sürgün sırasında yaşadıklarını ilk ağızdan dinlerler. Nezih Uzel görüşmeyi kayda alır. Bir süre sonra Hasan İzzettin Dinamo, bu görüşmede tuttuğu notlar ve edindiği bilgilerden yola çıkarak Mehmet Ali Kayen’in hikayesini “Türk Kelebeği” adıyla romanlaştırır. Aradan geçen uzun yılların ardından Nezih Uzel’in görüşme kayıtları ve arşiv taramaları sonucu ortaya çıkan bilgiler de “Mütareke İstanbul’undan Şeytan Adası’na Bir Esaret Hikâyesi” adıyla Timaş Yayınları tarafından okurla buluşturuldu.
İşgal altındaki İstanbul’dan Atlas Okyanusu’na uzanan hayret verici bir yolculuk… Çarpıcı gerçekler, dudak uçuklatan olaylar, tam anlamıyla bir hayatta kalma mücadelesi… Dehşetin, korkunun, ümidin ve pek çok duygunun harman olduğu bir hikâye… Gerçek bir vatansever olan Mehmet Ali Kayen’in işgal dönemi gözlemleri (örneğin Halide Edip mitingine şahit oluşu); işgal altındaki İstanbul’da tutuklanışı, şehirdeki gerginlik, Kayen’in Fransızlarca sürgün edilişi, Okyanus ötesinde başına gelenler ve hiç bıkmadan kaçma denemeleri, nihayet yurda varışı ilk kez kendi ağzından anlatılıyor. Kitap, Okyanus ötesinde tropikal bir iklimde, kötü şöhreti dillere destan bir cezalandırma bölgesinde, Millî Mücadele arefesindeki vatanına dönme hayali kuran ve bunu gerçekleştiren bir Türk’ün müthiş hikâyesini gözler önüne seriyor.
Timaş Yayınları
Tel:(0212) 511 24 24
DÜNYAYI OKUMANIN ALFABESİ DEĞİŞSİN!
+++++++
Hamid Dabaşi, “Post-Oryantalizm - Terör Çağında Bilgi ve İktidar” adlı bu çalışmasında Edward Said’den devraldığı mirası, postkolonyal bir bakış açısıyla genişleterek, günümüzün küresel gücünü ve bilgi ile iktidar arasındaki sarsıcı bağlantıları yeniden sorguluyor. Kitap yalnızca bir akademik inceleme değil, Batı ile Orta Doğu arasındaki iktidar ilişkilerinin, bilgi üretiminin ve temsiliyetin yeniden şekillendirildiği bir manifesto. Dabaşi, Batı’nın hegemonik bakış açısını ve bunun Orta Doğu üzerindeki yıkıcı etkilerini irdeleyerek, köleliğin ve sömürgeciliğin izlerini hâlâ taşıyan bir dünyada “bilgi üretimi”nin nasıl manipüle edildiğini gözler önüne seriyor. Post-Oryantalizm’in özünde, bilgi ile iktidar arasındaki ilişkiyi sorgulayan bir yolculuk yatıyor. Dabaşi, üniversitelerin yerine düşünce kuruluşlarının geçtiği, akademik özgürlüğün yerini çıkarcı, “kullan-at bilgi” üretiminin aldığı bir dünyada, bilgi üreticilerinin sorumluluklarını ve etik sınırlarını tartışıyor. Her ne kadar geçmişteki sömürgeci yapıların ve ideolojilerin izleri derin olsa da bu kitap aynı zamanda onları aşan yeni bir bilgi üretimi şekli arayışını temsil ediyor. Arap devrimlerinden 11 Eylül sonrası dünya düzenine kadar geniş bir perspektife sahip bu eser, modern dünyadaki bilgi üretiminin evrimini ve post-oryantalist bir bakış açısının gerekliliğini savunuyor. Kısacası bu çalışma, yalnızca bir akademik inceleme değil; aynı zamanda küresel egemenliğe karşı verilen bir entelektüel mücadele manifestosu.
Elips Kitap
Tel:(0312) 475 40 42
+++++++++++++++++
