Değerli halk bilimi araştırmacısı ve akademisyen Dr. Mehmet Yardımcı 80. yaş gününde kültürel belleğindeki bilgileri kitaplaştırmayı sürdürüyor. Dr. Mehmet Yardımcı 53. kitabı, “Kültürümüzün Derinliklerinden Yansımalar” yansımalar ile zengin kültür hayatımızın ayrıntılarını kayıt altına alıyor.
Dr. Yardımcı’nın bu hacimli kitabındaki yazılar 59 ana başlık altında toplanmış. “Geleneksel Kültür Ülkenin Tapu Senedidir” diyen Dr. Yardımcı, yazılarını, kültürel unsurların unutulmasını önlemek ve gelecek kuşaklara birer belge bırakmak amacıyla kaleme aldığını vurguluyor. Dr. Yardımcı’nın her yazısı önemli bir kültürel kodu vurgulamaktadır. Örneğin; bir yazısında: “Türk kültürü ve sosyal yaşamında zeytin hep önemsenmiş; Türkiye Cumhuriyeti’nin madeni paralarının ön ve arka yüzlerinde Atatürk’ün koydurttuğu kabartma olarak işlenen zeytin dalı figürleri, barışın sembolü olarak sabit kalmıştır. Madeni paralarda zeytin dalı figürü, paranın sağ kısmına işlenirken, sol kısmında ise başak figürü konarak da tarım ve bereket vurgusu yapılmıştır. Büyük önder Mustafa Kemal Atatürk, zeytin için özel kanunlar çıkartmış, korumaya almış ve zeytin bağları kurulmasını istemiştir. Zeytinin, sağlık ve gelecek acısından önemini görmüş ve zeytin ağacı kesimini yasaklamıştır” diyerek pek çok farkında bile olmadığı önemli bir ayrıntıya dikkat çekiyor.
“Gelenekler toplumların yaşam biçimini yansıtır. Kişilerin geleneklerini yaşatıp yaygınlaştırması onların belirli amaçlar doğrultusunda kenetlenmesini, birlik ve beraberliklerini güçlendirmesini sağlar” diyen Dr. Mehmet Yardımcı’nın kitabındaki önemli konu başlıklarından bazıları şöyle:
*Geleneksel Kültürümüzde Zile Pekmezi
*Türk Kültüründe Zeytin
*Geleneksel Kültürümüzde Hıdırellez Geleneksel Kültürümüzde Cemre
*Geleneksel Kültürümüzde Yağmur Duası Ritüeli
*Anadolu Uygarlığında Buğday Kültü
*Geleneksel Kültürümüzde Kurban Ritüeli, Anadolu Uygarlığında Tuz Kültü
*Geleneksel Kültürümüzde Üzerlik (Yüzerlik) Ve Nazar, Anadolu’da Ficek Ritüeli
*Geleneksel Kültürümüzde Çay, Geleneksel Kültürümüzde Kahve
*Dünyanın En Kısa Mektubu Veni-Vidi-Vici
*Geleneksel Kültürümüzde Saz ve Zile Kıl Kopuzu
*Geleneksel Kültürümüzde Kına
*Geleneksel Kültürümüzde Nal Ve Nalbantlık
*Zile’nin Geleneksel Lezzeti Leblebi
*Geleneksel Kültürümüzde Ayna
*Türk Kültüründe Kapı, Eşik ve Tokmaklar
*Türkiye’nin En Nadide Endemik Çiçekleri
*Türklere Özgü Bir Kurum Olan Ahilik
*Yedi Uyurlar Efsanesi
*Geçmişin Sessiz Tanıkları; Malatya, Tokat ve Zile’de Tahta Minareli Camiler
*Parmak Uçlarıyla Duyulan Huzur; Tespih
*Anadolu Kilimlerinde Motiflerin Dili
*Tokat’ta Yazmacılık
*Geleneksel Kültürümüzde Yorgan ve Yorgancılık
*Arıların Gizemli Dünyası
*Anadolu Âşıklık Geleneği İçinde Neşet Ertaş
*Türkü Yolunun Yaşayan Kültür Efsanesi Musa Eroğlu
*Âşıklık Gelenekleri İçinde Türkülerin Babası Hüseyin Çırakman
*Karanlığın Kandili Âşık Veysel’in Aydınlık Işığında Anılar Demeti.
Aşıkça Yayınevi
Tel:(0312) 384 05 30
TÜRKLERİN MÜSLÜMAN OLMASININ ARDINDAN…
Dünya tarihinin en önemli olaylarından biri, şüphesiz Türklerin Müslüman olmasıdır. 8. asrın ortalarından itibaren İslam devletlerinin hizmetinde bulunan, 10. asrın başından itibaren ise devlet nezdinde İslamiyet’i kabul eden Türkler, bilhassa Gazneliler eliyle Hindistan coğrafyasının, Karahanlılar eliyle de Orta Asya’nın Müslüman olmasını sağlamışlardır. 960’lı yıllarda Müslüman Samanoğulları ile gayrimüslim Oğuz Yabgu Devleti arasındaki sınır şehri Cend’e göç ederek İslamiyet’i kabul eden Selçuk Bey’in torunlarının kurduğu devlet ise, Türklerin İslam toplumlarının siyasi liderliğini ele geçirme sürecinin tamamlanmasını sembolize eder.
Tarihçi M. Olgay Söyler, “Anadolu’nun Kronikleri” isimli çalışmasında Türklerin İslamlaşma serüvenini kültür antropolojisi bağlamında değerlendirmiş; bu çerçevede konargöçer bir hayat tarzı benimseyen Kalenderi ve Haydari dervişleri, Rum abdalları, bunların Anadolu’nun İslam anlayışını şekillendirmedeki rolleri, keramet imgesi, veli kültü ve menâkıbnâme yazıcılığını ana hatlarıyla ele almış; Türkistan’ın piri Ahmet Yesevi, onun tarikatı olan Yeseviliğin Bektaşilik ve Nakşilik ile ilişkisine de değinmiştir. Ardından şamanizm etkisi bağlamında ak sakal ve bilge imgesi, destanların oluşumu, Türklerde destan geleneği, kahramanlık imgesi, bu imgenin yerleşmesinde kam/şamanların etkisi, bunların zaman içerisinde İslamiyet’le birlikte evliya imgesine dönüşmelerini de inceleyen yazar; Türklerde yiğitliğin sembolü alplar ve Müslüman Türklerin başlıca alp karakterleri olan Hz. Ali, Ebu Müslim, Danişmend Gazi, Battal Gazi, Abdülkerim Satuk Buğra Han gibi şahsiyetler hakkında bilgi vermiştir.
Ötüken Neşriyat
Tel:(0212) 251 03 50
