Johns Hopkins Üniversitesi'nden göğüs cerrahı Dr. Stephen Broderick, "Elektronik sigaralar, akciğerlere kimyasal partiküller biriktirerek kanser gelişimini hızlandırıyor; geleneksel sigaradan farklı değil, sadece daha sinsi" dedi.
Yeni veriler, bu cihazların Alzheimer riskini katlayarak artırdığını ve Kovid-19 ile zatürre gibi enfeksiyonları ağırlaştırarak kalp krizi ile damar tıkanıklığı vakalarını çoğalttığını gösterdi.
Uzmanlar, gençler arasında hızla yayılan bu alışkanlığın, gelecek nesiller için sessiz bir salgın yaratabileceği uyarısında bulundu.
Son yıllarda elektronik sigara, sigara bırakma aracı olarak pazarlansa da, Amerikan Kanser Derneği'nin (ACS) 2024 tarihli bir çalışması, hem sigara içen hem de elektronik sigara kullanan bireylerin akciğer kanseri riskinin sadece sigara içenlere kıyasla dört kat fazla olduğunu belirledi.
Araştırmanın baş yazarı, Virginia Üniversitesi Hematoloji ve Onkoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Ryan Gentzler, "Bu kombinasyon, akciğer hücrelerini toksik maddelerle bombalıyor; beklediğimizden çok daha yüksek bir tehlike düzeyi taşıyor" diye konuştu.
Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) destekli bir başka çalışma, elektronik sigara buharının içerdiği formaldehit ve akrolein gibi kimyasalların DNA hasarına yol açarak kanser oluşumunu tetiklediğini kanıtladı. Özellikle, uzun süreli kullanımda akciğer dokusundaki enflamasyonun, erken evre kanser belirtilerini tetiklediği vurgulandı.
KOAH hastaları için durum daha da vahim. Johns Hopkins Tıp Fakültesi'nin yayımladığı bir analiz, elektronik sigara kullananların KOAH geliştirme olasılığının, hiç kullanmayanlara göre yüzde 75 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Araştırmada, 18-24 yaş arası gençlerde bile KOAH belirtilerinin (nefes darlığı, kronik öksürük) elektronik sigara ile bağlantılı olduğu saptandı.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, KOAH'ın yüzde 90'ı sigara kaynaklıyken, elektronik sigaraların aerosolü de benzer şekilde akciğer alveollerini tahrip etti.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nden (CDC) Dr. Brian King, "Elektronik sigaralar, KOAH'ı sadece tetiklemiyor; mevcut vakalarda alevlenmeleri şiddetlendirerek hastaneye yatış oranlarını artırıyor" ifadelerini kullandı. Bir meta-analiz ise, elektronik sigara kullanıcılarının KOAH riskinin yüzde 49 oranında yükseldiğini hesapladı.
Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklara gelince, Manchester Metropolitan Üniversitesi'nden Dr. Maxime Boidin'in yayımlanan çalışması, elektronik sigara kullanımının beyin damarlarında enflamasyon yaratarak bilişsel gerilemeyi hızlandırdığını gösterdi.
Araştırmada, 18-45 yaş arası kullanıcıların beyin kan akışında %20 azalma tespit edildi; bu da Alzheimer riskini iki kat artırıyor. Boidin, "Nikotin ve propilen glikol karışımı, beyin hücrelerini oksidatif strese maruz bırakarak demansın kapısını aralıyor; sigaradan farksız bir tehdit" dedi.
Benzer şekilde, Kaliforniya Üniversitesi'nden Dr. Matthew L. Springer'in NIH fonlu araştırması, kronik kullanıcıların damar fonksiyonlarında bozulma yaşadığını ve bu durumun Alzheimer'ı tetikleyen vasküler hasara zemin hazırladığını doğruladı.
Elektronik sigara normal sigaradan daha mı zararlı mı? Herkesin tartıştığı konuya uzmanlar nasıl bakıyor?Kovid-19 ve zatürre gibi solunum enfeksiyonları açısından da alarm zilleri çaldı. Amerikan Kalp Derneği'nin (AHA) 2023 bilimsel beyanında, elektronik sigara kullanıcılarının Kovid-19'u ağır geçirme riskinin yüzde 36 daha fazla olduğu belirtildi. Buhar, ACE2 reseptörlerini etkileyerek virüsün akciğerlere tutunmasını kolaylaştırdı.
Zatürre vakalarında ise, EVALI (elektronik sigara kaynaklı akciğer hasarı) sendromu, 2019'dan beri binlerce hastaneye yatışa neden oldu.
CDC verileri, bu vakaların çoğunda zatürre benzeri konsolidasyon pnömonisi görüldüğünü gösterdi. Kalp krizi ve damar tıkanıklığı riski ise en çarpıcı bulgulardan.
Amerikan Kalp Koleji'nin (ACC) 2024 analizinde, elektronik sigara kullananların kalp yetmezliği geliştirme olasılığının yüzde 19 arttığı hesaplandı.
Araştırmacı Dr. Olawale Olabimtan, "Günlük kullanım, miyokard enfarktüsü riskini geleneksel sigara seviyesine çıkarıyor; damar sertleşmesi ve tromboz mekanizmalarını aynı şekilde devreye sokuyor" dedi.
Bir başka çalışma, PATH verilerine dayanarak, elektronik sigara ile sigara ikili kullanımının koroner arter hastalığını yüzde 36 hızlandırdığını ortaya koydu.
Uzmanlar, bu bulguların elektronik sigarayı "güvenli alternatif" olarak gören algıyı yıkması gerektiğini vurguladı.
Dr. Gentzler, "Hem akciğer hem kalp hem de beyin sağlığını tehdit eden bu cihazlar, özellikle gençlerde bağımlılık yaratarak uzun vadeli felaketlere yol açıyor" uyarısında bulundu.
WHO ve CDC, acil düzenlemeler çağrısı yaparak, aromalı ürünlerin yasaklanmasını ve yaş sınırlamalarının sıkılaştırılmasını talep etti.
Sağlık otoriteleri, sigara bırakma programlarında kanıtlanmış yöntemlere (nikotin replasman terapisi, danışmanlık) yönelmeyi önerdi. Bu veriler ışığında, elektronik sigara alışkanlığını terk etmek, KOAH, akciğer kanseri ve Alzheimer gibi hastalıkların önlenmesinde kritik bir adım olarak öne çıktı.
