Toronto Üniversitesi'nin yürüttüğü 12 haftalık yeni bir araştırma, tam yağlı süt tüketimi ile ilgili ezberleri bozarak üç farklı süt çeşidi arasındaki tercihi yeniden tartışmaya açtı.
Araştırma süresince tam yağlı süt ürünleri tüketen bireylerin kilo ve kolesterol seviyelerinde herhangi bir olumsuz değişim gözlemlenmezken, bazı sağlık belirteçlerinde ise dikkat çekici bulgulara ulaşıldı.
Bu gelişmeyle birlikte; tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız süt alternatifleri arasında kararsız kalan pek çok kişinin zihnindeki "Acaba hangisi sağlığımız için daha faydalı?" sorusu yeniden önem kazandı.
Uzun bir süre boyunca az yağlı sütlerin daha sağlıklı olduğu yönündeki genel kanı, güncel araştırmalarla sorgulanmaya başlandı. Konunun göründüğünden daha karmaşık olduğu ifade ediliyor; zira sütteki yağ oranının azaltılması sadece kalori ve doymuş yağ miktarını etkilerken, kalsiyum ve protein gibi kritik besin değerlerinde kayda değer bir değişim yaratmıyor.
Tam yağlı sütün sağlığa olan gerçek etkilerini analiz etmek amacıyla Toronto Üniversitesi'ndeki uzmanlar, katılımcıların düzenli olarak tam yağlı süt ürünü tükettiği üç aylık kapsamlı bir çalışma başlattı. Günlük öğünlerinde üç porsiyon tam yağlı süt ürününe yer veren bireyler üzerinde yapılan gözlemlerde; kan basıncında iyileşme ile kalsiyum, protein ve D vitamini oranlarında artış kaydedildi.
Ancak bilim insanları, elde edilen bu olumlu verilerin tam yağlı sütün herkes için mutlak bir doğru olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Kişinin toplam günlük beslenme düzeni, enerji gereksinimi ve vücudun doymuş yağ ihtiyacı gibi faktörlerin, hangi süt çeşidinin seçileceği konusunda belirleyici olduğu belirtiliyor.
3 temel süt türü arasında en yüksek kalori ve doymuş yağ miktarı tam yağlı sütte bulunuyor.
Sözcü'de yer alan habere göre, yaklaşık 200 ml tam yağlı sütte 4,7 gram doymuş yağ bulunurken, aynı miktarda yarım yağlı sütte bu eğer 2 gramın biraz üzerine, yağsız sütte ise yaklaşık 0,2 grama düşüyor.
Tam yağlı sütün önemli farklarından biri de içerdiği süt yağı. Yağda çözünen A, D, E ve K vitaminleriyle
ilişkilendirilen süt yağı, aynı zamanda sütün daha doyurucu olmasına katkı sağlayabiliyor.
Bu nedenle özellikle daha uzun süre tok kalmak isteyen kişiler için tam yağlı süt avantajlı olabilir.
Yarım yağlı süt, yağ ve kalori miktarını azaltırken sütün temel besinlerinin büyük bölümünü koruyor.
Üstelik kalsiyum açısından tam yağlı sütten belirgin şekilde geride değil. Yaklaşık 200 ml yarım yağlı sütte 244 mg civarında kalsiyum bulunabiliyor.
Bu nedenle süt tüketmek isteyen ancak tam yağlı sütün getirdiği ekstra kalori ve doymuş yağı almak istemeyenler için yarım yağlı süt bir orta yol sunuyor.
Yağsız süt söz konusu olduğunda en sık yapılan yorumlardan biri, yağın alınmasıyla sütün besin değerinin büyük ölçüde kaybolduğu düşüncesi.
Oysa kalsiyum süt yağında bulunmuyor. Sütün büyük ölçüde sudan oluşan kısmında yer aldığı için yağın
çıkarılması, kalsiyumun otomatik olarak ortadan kalkması anlamına gelmiyor.
Yaklaşık 200 ml tam yağlı sütte 236 mg civarında kalsiyum bulunurken, diğer süt türlerinde de benzer miktarlara ulaşılabiliyor.
Yağsız sütün en önemli avantajı ise çok daha düşük kalori ve doymuş yağ içermesi. Bu nedenle kalori veya doymuş yağ tüketimini azaltmak isteyen kişiler için tercih edilebilir.
Ancak yağın uzaklaştırılması, doğal olarak bulunan bazı yağda çözünen vitaminlerin miktarını etkileyebilir. Vitaminlerle zenginleştirilmiş ürünlerde ise bu fark daha az belirgin olabilir.
Süt seçerken yalnızca yağ oranına bakmak yanıltıcı olabilir. Çünkü kalsiyum miktarı üç süt türü arasında büyük farklılık göstermiyor.
Kalsiyum; kemik ve dişlerin yanı sıra kasların normal çalışması ve kanın pıhtılaşması gibi önemli vücut
işlevlerinde de rol oynuyor.
Özellikle yaş ilerledikçe yeterli kalsiyum almak daha önemli hale geliyor. Bu nedenle süt seçimi yapılırken yalnızca “tam yağlı mı, yağsız mı?” sorusuna değil, günlük beslenmenin tamamına bakmak gerekiyor.
EN SAĞLIKLI SÜT HANGİSİ?
Aslında araştırmaların ortaya koyduğu en önemli sonuç şu: Herkes için tek bir “en sağlıklı” süt yok.
Tam yağlı süt: Daha fazla kalori ve doymuş yağ içeriyor; buna karşılık daha doyurucu olabilir.
Yarım yağlı süt: Yağ ve kalori miktarı ile besin değeri arasında dengeli bir seçenek sunuyor.
Yağsız süt: Protein ve kalsiyumdan büyük ölçüde ödün vermeden kalori ve doymuş yağ tüketimini azaltmak isteyenler için uygun olabilir.
Dolayısıyla “en sağlıklı süt” kişinin beslenme düzenine, enerji ihtiyacına ve genel sağlık hedeflerine göre değişiyor.
Asıl önemli olan tek bir süt türünü kazanan ilan etmek değil, günlük beslenmenin tamamını değerlendirmek.
Asıl önemli olan tek bir süt türünü kazanan ilan etmek değil, günlük beslenmenin tamamını değerlendirmek.