Milyonlarca memur, emekli ve asgari ücretlinin gözü Temmuz ayında yapılacak maaş güncellemelerinde. Ancak Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz'ın bütçe ve enflasyon verilerine dayanan son analizleri, dar gelirliyi bekleyen zorlu tabloyu gözler önüne seriyor.
Emekli maaşı zammından hemen önce olacak: Uzman isim açıkladı
Memur ve emekli maaş zammı temmuzda belli netleşiyor. Enflasyon farkını beklerken kara haberi ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz verdi. Milyonları bekleyen "düşük enflasyon açıklanması" tehlikesini Yılmaz işaret etti.
Kaynak: ANKA
Prof. Dr. Yılmaz'ın son üç yılın verilerine dayanarak yaptığı tespite göre; memur ve emekli maaş artışlarının kesinleştiği Mayıs ve Haziran aylarında, resmi enflasyon oranları önceki dört ayın ortalamasına kıyasla yaklaşık yüzde 50 oranında gizemli bir düşüş yaşıyor.
Bu stratejik düşüş, dar gelirli kesimlerin Temmuz ayında cebine girecek zam miktarını doğrudan etkiliyor.
Mayıs ayı verileri, kamu maliyesindeki bozulmayı net bir şekilde ortaya koyuyor. Merkezi yönetim bütçe giderleri yüzde 37,4 arttı. Faiz dışı harcamalarda yüzde 34,8 oranında yükseliş yaşandı. Bütçe açığı, bir önceki yıla göre yüzde 62,5 oranında sıçrama yaptı.
Ayrıca Mayıs ayının son haftasındaki dini bayram tatili nedeniyle KDV, damga vergisi ve muhtasar gibi kritik ödemelerin Haziran ayına ertelenmesi, vergi tahsilatındaki artışı yüzde 26,6 seviyesinde tutarak zayıflattı.
Bu ötelemenin bütçede yarattığı kaymanın 325 - 350 milyar TL civarında olduğu tahmin ediliyor.
Yılın henüz ilk beş ayında, toplam bütçe ödeneklerinin yaklaşık yüzde 40'ı harcandı ve bu oran geçmiş yıllara kıyasla 2-3 puan daha yüksek. Yılın ikinci yarısında personel ödemeleri, enerji maliyetleri ve KİT zararlarının devletin gelirlerini aşması bekleniyor.
Prof. Dr. Yılmaz, bütçe açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranının yüzde 3,5'ten yüzde 4,5'e, hatta ek gelir yaratılamaması durumunda yüzde 5'lere kadar tırmanabileceği konusunda uyarıyor.
Toplu sözleşme gereği yılın ikinci yarısında memur ve memur emeklileri için öngörülen net zam oranı yüzde 7. Ancak enflasyon bu hedefin üzerinde seyrederse bütçeye ek bir yük binecek.
Örnek senaryoda Haziran ayı enflasyonu yüzde 1,5 gelirse; memur ve memur emeklileri yüzde 14,1, işçi ve Bağ-Kur emeklileri: yüzde 18,4 oranında zam alacak.
Yüzde 7'yi aşan her enflasyon puanı, devletin maaş ödemelerinde bütçeyi daha da zorlayacak.
Ekonomideki bu tablonun en acı faturası ise yoksullukla mücadeleye kesiliyor. Devletin topladığı her 4 liralık verginin en az 1 lirası doğrudan faiz ödemelerine gidiyor.
Yüksek faiz yükü nedeniyle sosyal koruma harcamaları adeta erimiş durumda. 2026 yılı itibarıyla yoksullukla mücadele için ayrılan sosyal yardım harcamalarının bütçe içindeki payı yüzde 2,6 ile son dört yılın en düşük (dip) seviyesine gerilemiş bulunuyor.