Eminim ki bu makaleyi okuyan bir çok kişi “evet doların tahtı sallanıyor” desem acayip mutlu olacaktır.
Doların tahtının sallanıp sallanmadığı konusuna girmeden önce Amerikalı politikacılara “Amerika Birleşik Devletleri’ne yönelik bu kadar büyük bir nefret dalgası oluşturmayı nasıl becerdiniz?” Diye sormak isterim, belki kulaktan kulağa birilerine ulaşır da bu konuda bir fikirleri varsa hepimizle paylaşırlar...
Gelelim günümüzdeki doların durumuna; bakalım bakalım gerçekten de bazılarının iddia ettiği gibi doların tahtı sallanıyor mu?
Bunu anlayabilmek için aşağıdaki başlıklarda dolar kullanımının payına bakmak gerekir, bunlar:
- USD'nin küresel ticaret faturalandırmasındaki payı
- USD'nin dünya merkez bankası rezervlerindeki payı
- USD'nin uluslararası ödemelerdeki payı
Güncel ve en kapsamlı IMF çalışması 1990–2023 arasında 132 ülkeyi kapsıyor; eksik ülke/yıllar için interpolasyon, back- ve extrapolasyon kullanılarak küresel seri oluşturuluyor. IMF'nin 2025 çalışmasındaki en güncel küresel seri, 2023'te USD'nin yaklaşık %40'lık paya sahip olduğunu gösteriyor. ECB de 2023 için yaklaşık %40 düzeyini teyit ediyor.
Bu veri setine göre: USD küresel ticarette hâlâ açık ara dominant faturalandırma para birimlerinden biri olarak görülüyor. 2000'lerden 2023'e ABD'nin dünya ticaretindeki payı azalırken, dolarla faturalandırılan ticaretin payı kabaca sabit kalmış.
Küresel ticaretin faturalandırılmasında Amerikan Dolarının payı:
Amerikan dolarının uluslararası ödemelerdeki payı:
ABD dolarının dünya rezervlerindeki payı
Grafiklerden de açıkça görüleceği üzere dolar bu gün dünyanın en çok kullanılan para birimidir.
Peki, bu durum değişir mi?
Elbette değişebilir ama bunun için ABD’nin küresel ölçekte en büyük askeri, teknolojik, ekonomik ve siyasi güç olma vasfını kaybetmesi gerekir.
Üzgünüm ama gördüğüm kadarı ile de yakın gelecekte ABD’nin bu vasıflarını kaybedeceğine dair pek bir emare de bulunmamaktadır.
