Güney Kore’nin ikinci büyük kenti Busan, dünyanın ilk sürdürülebilir yüzen şehri Oceanix’e ev sahipliği yapmaya hazırlandı.
UN-Habitat, Busan Metropolitan Belediyesi ve mavi teknoloji şirketi Oceanix’in iş birliğiyle geliştirilen proje, iklim değişikliği ve yükselen deniz seviyelerine karşı çığır açan bir çözüm sundu.
2025’te tamamlanması planlanan Oceanix Busan, 15,5 dönümlük üç yüzen platformda 12 bin kişilik bir topluluğu barındıracak ve sıfır atık, döngüsel sistemler ve yenilenebilir enerjiyle kendi kendine yeten bir yaşam alanı oluşturacağı bildirildi.
Bilimsel araştırmalar ve uluslararası uzmanların görüşleri, projenin küresel çapta bir model olabileceğini gösterdi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI YENİLİKÇİ BİR ADIM
Küresel ısınma, eriyen buzullar ve genişleyen okyanus suları nedeniyle deniz seviyeleri hızla yükseldi.
NASA’nın Dünya Gözlemevi’ne konuşan Virginia Tech’ten deniz seviyesi uzmanı Prof. Manoochehr Shirzaei, “Antropojenik çökme ve artan deniz seviyesi oranları, New Orleans, Kalküta, Bangkok ve Cakarta gibi delta şehirleri için beş alarm seviyesinde bir tehlike” dedi.
Nature Communications dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, 1993-2015 yılları arasında küresel kıyı taşkın riski %50 artmış durumda ve 2050’den itibaren 300 milyon insanın yaşadığı bölgeler her yıl su altında kalabilir.
Oceanix Busan, bu tehdide karşı yenilikçi bir yanıt olarak tasarlandı. Üçgen platformlardan oluşan şehir, Biorock adı verilen ve betonun üç katı dayanıklılığa sahip, kendi kendini onaran bir malzeme ile inşa edilecek. Oceanix’in kurucu ortağı Itai Madamombe, Newsweek’e verdiği demeçte, “Biorock, güneş, rüzgar, dalga ve okyanus akıntılarından enerjiyle destekleniyor. Bu teknoloji, fosil yakıtların küresel ısınmaya etkisini azaltıyor” dedi. Platformların altında yer alan yapay resifler, deniz ekosistemlerini canlandırarak biyolojik çeşitliliği destekleyecek.
BİLİM VE TEKNOLOJİYLE DONATILMIŞ BİR VİZYON
Oceanix Busan, altı entegre sistemle kendi kendine yeten bir ekosistem sunuyor: sıfır atık ve döngüsel sistemler, kapalı devre su sistemleri, yerel gıda üretimi, net sıfır enerji, yenilikçi mobilite ve kıyı habitatı yenileme.
Şehir, yüzen ve çatı üstü güneş panelleriyle %100 enerji ihtiyacını karşılayacak.
Queensland Üniversitesi’nden teknoloji ve inşaat hukuku uzmanı Brydon Wang, “Oceanix gibi yüzen şehirler teknolojik olarak mümkün. Engeller daha çok politik ve ticari” dedi.
Projenin mimari tasarımı, dünyaca ünlü Bjarke Ingels Group (BIG) ve Samsung’a bağlı Samoo Architects tarafından yürütüldü. BIG’in kurucusu Bjarke Ingels, “Oceanix Busan, sürdürülebilir ve dayanıklı şehirler için bir prototip. Busan’ın eşsiz karakterini ve kültürünü karadan suya taşıyacak” dedi.
Proje, MIT Okyanus Mühendisliği Merkezi, Korea Maritime and Ocean University ve çevresel sanatçı Olafur Eliasson gibi isimlerin katkılarıyla şekillendi.
UZMAN GÖRÜŞLERİ: UMUT MU, HAYAL Mİ?
Oceanix Busan, bilim dünyasında hem heyecan hem de temkinli bir iyimserlik oluşturdu.
MIT Okyanus Mühendisliği Merkezi’nden Prof. Michael Triantafyllou, yüzen yapıların teknik fizibilitesini desteklerken, “Büyük ölçekli yüzen şehirlerin uygulanabilirliği, enerji verimliliği ve çevresel etkilerin dikkatli bir şekilde test edilmesini gerektiriyor” uyarısında bulundu.
Öte yandan, Smithsonian Enstitüsü’nün “Futures” sergisinde Oceanix modelini inceleyen küratör Rachel Molese, “Bu proje, geçmişteki fütüristik vizyonları günümüz teknolojisiyle buluşturuyor” dedi.
Ancak bazı uzmanlar, maliyet ve sosyal sürdürülebilirlik konusunda çekincelerini dile getiriyor. Bloomberg’den şehir planlama uzmanı Sarah Moser, “Yüzen şehirler, teknolojik olarak etkileyici olsa da, ekonomik eşitsizlik ve erişilebilirlik sorunları çözülmezse sadece elit bir kesime hitap edebilir” dedi.
Oceanix’in kurucu ortağı Marc Collins Chen ise bu eleştirilere, “Amacımız, sürdürülebilir yüzen şehirleri herkes için erişilebilir kılmak” yanıtını verdi.
BUSAN’DAN DÜNYAYA BİR MODEL
Oceanix Busan, sadece bir prototip değil, aynı zamanda küresel bir model olmayı hedefledi.
Busan Belediye Başkanı Park Heong-joon, “İklim değişikliğiyle mücadelede yeni bir vizyon sunuyoruz. Busan, sürdürülebilir insan yerleşimlerinin öncüsü olacak” dedi. Projenin, 2030’da Dünya Expo’suna ev sahipliği yapmayı planlayan Busan için bir çekim merkezi olması beklendi.
İnşaatına 2023’te başlanan ve 2025’te tamamlanması planlanan Oceanix Busan, 12 bin kişilik bir topluluğu barındıracak şekilde tasarlandı, ancak 100 bin kişiye kadar genişleyebilecek.
Şehir, yaşam, konaklama ve araştırma odaklı üç mahalleden oluşacak ve köprülerle karaya bağlanacak. Proje, sürdürülebilir turizm potansiyeliyle de dikkat çekiyor. Architectural Digest’e göre, şehirde elektrikli su otobüsleri, bisiklet yolları ve yaya dostu alanlar, karbon ayak izini sıfıra indirecek.
GELECEĞİN ŞEHİRLERİ İÇİN BİR UMUT IŞIĞI
Oceanix Busan, iklim değişikliği, hızlı kentleşme ve arazi kıtlığı gibi küresel sorunlara karşı yenilikçi bir çözüm önerisi sunuyor. UN-Habitat Direktörü Maimunah Mohd Sharif, “Suyu düşman görmek yerine, onunla uyum içinde yaşamayı öğrenmeliyiz. Busan, bu vizyonu hayata geçirmek için ideal bir yer” dedi. Projenin başarısı, Maldivler ve Hollanda gibi diğer ülkelerde planlanan yüzen şehir projelerine de ilham verebildi.
Oceanix Busan, bilimsel araştırmalar ve uzman görüşleriyle desteklenen bir umut ışığı olarak yükseldi. Ancak, bu iddialı projenin başarısı, teknolojik inovasyon kadar sosyal ve ekonomik kapsayıcılığı sağlayabilmesine bağlı oldu.
