CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarım sektöründeki maliyet artışları ile ürün alım fiyatları arasındaki uçuruma dikkat çekerek iktidarın tarım politikalarını eleştirdi.
Çiftçinin yıl boyunca doğa olayları ve hastalıklarla mücadele ettiğini belirten Gürer, ürün satış fiyatlarının maliyetleri karşılamamasının ciddi bir planlama sorununa işaret ettiğini vurguladı.
"GİRDİ MALİYETLERİ VE ÜRÜN FİYATLARI ARASINDAKİ MAKAS AÇILIYOR"
Gürer, tarımsal değerlendirmelerde yalnızca ürün fiyatlarındaki nominal artışa bakılamayacağını, asıl önemli olanın çiftçinin kazandığı parayla mazot, gübre, ilaç, yem, elektrik ve sulama gibi girdileri ne oranda alabildiği olduğunu ifade etti.
1 Eylül 2025'te 54 TL olan motorin litresi, 1 Eylül 2026 itibarıyla yüzde 53,7 oranında artarak 83 TL'ye yükseldi. On iki aylık ortalamalara göre tarımsal girdi fiyatları yüzde 34,02 oranında artış gösterdi. Ancak motorin gibi temel kalemlerdeki artış bu ortalamanın çok üzerine çıktı.
Gürer, artan maliyetler karşısında açıklanan taban fiyatların yetersiz kaldığını şu örneklerle açıkladı:
"2025 yılında 11.000 TL olan arpa fiyatı, motorindeki yüzde 53,7'lik artış oranına göre 16.900 TL olması gerekirken 12.750 TL olarak açıklandı. Ton başına yaklaşık 4.150 TL'lik bir açık oluştu ve yıllık fiyat artışı yüzde 15,9'da kaldı.
Güncel girdi maliyetleriyle üretim yapan çiftçinin buğday fiyatı, motorin zammı baz alındığında 20.750 TL olması gerekirken 16.500 TL'de kaldı. Aradaki fark 4.250 TL olurken, Niğde gibi kıraç alanlarda kilo maliyetinin 20 TL'yi aştı.
Giresun kalite fındıkta artış yüzde 27,5, levant kalite fındıkta ise yüzde 28,2 olarak gerçekleşti. 2025'te 200 TL olan Giresun kalite fındık, motorin artışıyla kıyaslandığında 307 TL olması gerekirken 255 TL olarak belirlendi. Üreticilerin en az 370 TL beklentisi karşılanmazken kilogram başına 52 TL'lik fark oluştu."
"ÇİFTÇİ GERÇEKTE FAKİRLEŞİYOR"
Ürün fiyatı yüzde 20 artarken motorin fiyatının yüzde 54 artmasının çiftçinin satın alma gücünü erittiğini belirten Gürer, çiftçinin cebine eskiye göre daha fazla para giriyor gibi görünse de o parayla daha az girdi alabildiğini ve bu durumun üreticinin gerçekte fakirleşmesi anlamına geldiğini kaydetti.
Alım fiyatlarının masa başında belirlenmemesi gerektiğini savunan Gürer, tarladaki gerçek masrafların mazot, gübre, tohum, sulama, nakliye ve işçilik ile çiftçi ailesinin emeğinin hesaba katılması gerektiğini belirtti.
Gürer, maliyetini karşılayamayacak fiyatlarla karşılaşan üreticinin bir süre sonra üretimden çekilmek zorunda kalacağını sözlerine ekledi.
