Çinli otomotiv devi BYD’nin Türkiye yatırımı içinden çıkılmaz bir hal almaya devam devam ediyor. 1 milyar dolar yatırımla Manisa’da üretim tesisi kurması taahhüdünde bulunan ve bu taahhütler nedeniyle vergi desteği alan BYD’nin tesis için somut adımlar atmaması dikkatleri çekmişti. Türkiye’de taahhüt ettiği fabrika için henüz bir adım atmayan Çinli elektrikli otomobil üreticisinin büyük bir ceza alabileceği belirtiliyor.
Gazeteci Fatih Altaylı, BYD’nin 2 yıl önce Türkiye’de fabrika kurmak için bakanlıkla anlaşma imzaladığına ve vergi indirimi aldığına dikkat çekerek, fabrikanın temelinin atılmaması nedeniyle Çinli markanın tartışmaların odağında olduğunun altını çizdi.
Çinli otomobil devi BYD’de tarihi çöküş: Satışlar çakıldı, 6 yılın en kötüsüOtomotivAltaylı, kendi internet sitesinden yayınladığı son köşe yazısında, BYD’nin Renault, FIAT, Toyota, Ford gibi üreticilere sağlanan vergi indiriminden yararlandığını belirterek, vergi avantajının ‘fabrika tamamlanana kadar’ sağlandığını söyledi.
Altaylı, söz konusu anlaşmanın şartlarını şu sözlerle anlattı:
"Fabrika inşaatı tamamlanıp, üretim başlayıncaya kadar BYD belirlenmiş sayıda aracı Türkiye’ye getirip satabilecekti. 1 yıl içinde de Türkiye’de fabrikayı kurması bekleniyordu.
8 Temmuz 2024’te imzalanan anlaşmaya göre BYD Türkiye’de, muhtemelen Manisa civarında 1 milyar dolar yatırımla yılda 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi ve AR-GE merkezi kuracaktı. 5.000 kişiyi istihdam edecek yatırımın 1 yıl içinde tamamlanıp üretime geçilmesi öngörülüyordu.
Anlaşma BYD Yönetim Kurulu Başkanı ile Sanayi Bakanı Kacır arasında imzalanmıştı. BYD’nin Türkiye’deki satışlarının gerilemesinin nedeni işte bu anlaşma.
Çin devi BYD, Türkiye’den çekildi iddiasıOtomotivÇinli marka anlaşma şartlarına uymadı. 1 yıl içinde tesisin hayata geçmesi bir yana, neredeyse 2. yıla gidilirken henüz tesis için çivi bile çakılmadı. Ve üretim öncesi vergi avantajlı araç ithali için verilen kota da doldu."
“BYD’YE BÜYÜK CEZA YOLDA”
Altaylı, yazısında anlaşma şartlarına uymayan BYD’ye büyük bir ceza gelebileceğini söyledi. Altaylı, cezanın BYD’nin kurmayı taahhüt ettiği fabrikanın bedeli kadar olacağını ve bunun 1 milyar doları bulduğunu söyledi.
Altaylı, yazısının devamında şu ifadeleri kullandı:
“Buna rağmen tesis kurulamıyor ve marka da bu durumun kendilerinden kaynaklanmadığını, Çin hükümetinin Türkiye’de yapılacak bu yatırıma bir türlü onay vermediğini belirtiyor. Yatırımın aksamasının, gecikmesinin hatta belki tamamen iptal edilecek olmasının nedeni çok net değil.
Ünlü otomobil devi Manisa'ya Çin mahallesi kuruyorEkonomiÇin hükümetinin daha önce uygun gördüğü bu yatırımı şimdi engellemesinin nedeni elbette açıklanmıyor. Çin tarafında herkes bunu Türkiye’nin dış politikasındaki değişime ve Türkiye’nin Çin ve Rusya ya da kısaca BRICS ekseninden iyice uzaklaşarak yeniden ABD eksenine katılmasının Çin yönetiminde yarattığı tepkiye bağlıyor.
Bu sorunu Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir Çin ziyareti ile çözmesi elbette mümkün ama zannederim o da Çin ile yeniden yakınlaşmayı pek de istemiyor.
İlginç olan ise bu yatırımın muhtemelen Macaristan’a kayacak olması. Oysa Macaristan’ın ve lideri Viktor Orban’ın siyasi tutumu da Türkiye’den farklı değil.
Seçimde Başbakan Orban’ın düşecekmiş gibi bir görüntü vermesi de Macaristan’ın tutumunda bir değişikliğe işaret etmiyor.”
