Bosna Hersek'te tartışmalı bir yasanın kabulüyle artan siyasi gerilim, Avrupa Birliği'nin (AB) ülkedeki askeri varlığını artırma kararı almasına neden oldu. Söz konusu yasa, Bosna Hersek'in Sırp Cumhuriyeti (Republika Srpska) bölgesinde, ülke genelindeki polis ve yargı otoritesini reddediyor. Bu durum, ülkede siyasi tansiyonun yükselmesine yol açtı.
AB'NİN ASKERİ GÜÇ ARTIRIMI
AB'nin Bosna Hersek'teki barışı koruma misyonu olan EUFOR, mevcut durumda yaklaşık 1.500 askerle görev yapıyor. Son gelişmeler ışığında, EUFOR, ülkedeki askeri varlığını geçici olarak artırma kararı aldı. Bu adımın, Bosna Hersek'teki tüm vatandaşların çıkarlarını korumaya yönelik proaktif bir önlem olduğu belirtildi. Ancak, ek kuvvetlerin sayısı hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin de önümüzdeki Pazartesi günü Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'yı ziyaret edeceği duyuruldu. Bu ziyaretin, bölgedeki durumu değerlendirmek ve olası destek seçeneklerini görüşmek amacı taşıdığı belirtiliyor.
Rusya ve Batı ülkeleri güçlerini Balkanlarda sınıyor
TARTIŞMALI YASANIN ARKA PLANI
Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi, geçtiğimiz Cuma günü, Sırp lider Milorad Dodik tarafından imzalanan ve ülke genelindeki polis ve yargı otoritesini Sırp Cumhuriyeti bölgesinde reddeden yasayı askıya aldı. Bu yasa, daha önce Dodik'in Birleşmiş Milletler Yüksek Temsilcisi'ni tanımadığı gerekçesiyle bir yıl hapis cezasına çarptırılmasına tepki olarak, Sırp Cumhuriyeti Parlamentosu tarafından kabul edilmişti.
SİYASİ TEPKİLER VE ENDİŞELER
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı'nın Boşnak üyesi Denis Bećirović, EUFOR'a çağrıda bulunarak, askerlerin ülke içindeki stratejik noktalara konuşlandırılmasını talep etti. Bećirović, mevcut siyasi krizin, ülkenin istikrarını tehdit ettiğini ve uluslararası toplumun daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Tomašica: Sırp katliamının unutulan yüzü
SREBRENİTSA ANITI KAPANMASI
Mevcut kriz, toplumsal alanda da etkisini gösterdi. Sırp Cumhuriyeti'nde bulunan Srebrenitsa Anıtı, süregelen siyasi kriz nedeniyle oluşan belirsizlik ortamı sebebiyle "bir sonraki duyuruya kadar" kapılarını kapattı. 1995 yılında Srebrenitsa'da yaklaşık 8.000 Müslüman erkek ve çocuğun katledilmesi, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yaşanan en büyük savaş suçlarından biri olarak kabul ediliyor ve uluslararası mahkemeler tarafından soykırım olarak tanımlanıyor.
Sırplar gözünü kararttı. Yeni bir Srebrenitsa hazırlığı mı
BOSNA HERSEK'İN YAPISI VE MEVCUT DURUM
1995 yılında imzalanan Dayton Anlaşması ile Bosna Hersek, iki özerk bölgeye ayrıldı: Sırp Cumhuriyeti ve Hırvat-Boşnak Federasyonu. Bu iki bölge, zayıf bir merkezi hükümet tarafından bir arada tutuluyor. Yaklaşık 3,5 milyon nüfusa sahip olan Bosna Hersek'te, nüfusun üçte biri Sırp Cumhuriyeti'nde yaşıyor ve bu bölge, ülke topraklarının neredeyse yarısını oluşturuyor.
Son dönemde yaşanan gelişmeler, Bosna Hersek'in siyasi istikrarı ve AB ile entegrasyon süreci üzerinde ciddi endişelere yol açıyor. AB ve uluslararası toplumun, bölgedeki durumu yakından takip ettiği ve gerekli adımları atmaya hazır olduğu belirtiliyor.
