Yeniçağ Gazetesi
11 Şubat 2026 Çarşamba
İstanbul
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
E-Gazete

Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı

Panama’nın ücra adalarında gözlemlenen alışılmadık davranışta, maymun türlerinin başka türlere ait yavruları kaçırdığı tespit edildi. Bilim dünyasında infial uyandıran bu vakalar, primatların sosyal hiyerarşisi ve empati yetenekleri üzerindeki yerleşik kuramları kökten sarstı.

Kasım Akdoğan Kasım Akdoğan
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 1

Panama’nın tropikal ormanlarla kaplı adalarında saha çalışması yürüten araştırma ekipleri, doğa belgesellerini aratmayan, alışılmadık bir fenomene tanıklık etti.

Gözlemler sırasında, belirli bir maymun türüne ait yetişkin bireylerin, tamamen farklı bir türün yavrularını kendi gruplarından ayırarak kaçırdığı kayıtlara geçti.

Bu durumun sıradan bir avlanma güdüsüyle değil, daha karmaşık ve henüz tam olarak çözülememiş bir davranış biçimiyle gerçekleştiği anlaşıldı.

1 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 2

Olayın ardından bölgedeki ekolojik dengeyi inceleyen uluslararası otoriteler, bu eylemin ardındaki biyolojik ve psikolojik nedenleri mercek altına aldı.

2 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 3

Özellikle türler arası "evlat edinme" ya da "yavru hırsızlığı" olarak nitelendirilen bu eylem, primatların zihinsel kapasitelerine dair yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

3 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 4

Konuyla ilgili görüşlerini bildiren Max Planck Antropoloji Enstitüsü’nden dünyaca ünlü primatolog Dr. Jane Goodall, bu tür davranışların nadir ancak son derece derin anlamlar taşıdığını vurguladı.

4 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 5

Goodall, şu ifadeleri kullandı:

5 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 6

"Primatlar arasında gördüğümüz bu türler arası etkileşim, sadece içgüdüsel bir dürtü değil; aynı zamanda yüksek düzeyde bir sosyal merakın ve karmaşık duygu durumlarının bir yansımasıdır. ti.

6 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 7

Panama’daki bu vakalar, maymunların sosyal bağ kurma biçimlerinin sandığımızdan çok daha esnek olduğunu gösterdi."

7 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 8

Harvard Üniversitesi Evrimsel Biyoloji bölümünden Prof. Dr. Richard Wrangham ise olayın evrimsel boyutuna dikkat çekerek şunları kaydetti:

"Farklı bir türün yavrusuna bakım sağlama ya da onu kaçırma girişimi, 'alloparental' (başkasının yavrusuna ebeveynlik yapma) eğiliminin ekstrem bir örneğidir.

8 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 9

Bu durum, primat beynindeki 'bakım verme' devresinin bazen tür sınırlarını aşabildiğini kanıtladı."

9 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 10

Araştırmacılar, kaçırılan yavruların yeni gruplar içindeki hayatta kalma oranlarını ve bu durumun adadaki popülasyon genetiği üzerindeki etkilerini izlemeye devam etti.

10 11
Bilim dünyasını şaşkına çeviren ‘maymun’ olayı - Resim: 11

Elde edilen ilk bulgular, bu "kaçırma" eylemlerinin bazen bir türün diğerini domine etme stratejisi, bazen de tamamen yanlış yönlendirilmiş bir annelik içgüdüsü sonucu oluştuğunu işaret etti.

11 11