Atilla Yeşilada YENİÇAĞ’a değerlendirdi: Fonlarda kriz ihtimali bitmedi, asıl sorun kapıda

Ekonomist Atilla Yeşilada, fonlarda yaşanan gelişmeleri ve borsaya olası etkilerini değerlendirdi. Yeşilada, borsadaki düşüşün devam etmesi durumunda fonların ödeme gücünün tehdit altında kalabileceğini ifade etti.

Fonların portföylerinde yer alan hisselerin satış baskısıyla karşılaşabileceğini belirten Yeşilada, özellikle BIST 30 ve BIST 100 kapsamında bulunmayan küçük ölçekli hisselerde yüksek miktarlı satışların ciddi fiyat hareketlerine yol açabileceğini söyledi.

Yeşilada, bazı fonların bu hisselerden portföylerinde bulundurduğunu belirterek, tasfiye sürecinde yüksek miktarda satış gerçekleşmesi halinde söz konusu hisselerde yatırımcıların zarar görebileceğini dile getirdi.

Yaşananları Rus Ruleti’ne benzeten Yeşilada şu ifadeleri kullandı:

“Hangi portföyün içinde ne olduğuna dair çok detaylı kayıtlar var. Öte yandan ortada şöyle bir sorun var, borsa düştüğü sürece bütün fonların ödeme gücü tehdit altında."

“Duruma bir de borsa yatırımcısı gözüyle bakalım. Birçok hisse senedi satılacak. Bunların çoğu küçük hisseler; BIST 30 ve BIST 100 endekslerinde yer almıyorlar. Ancak bu yanlış işleri yapan fonlar, bu hisselerden de portföylerine bir miktar almışlar.”

“Şimdi bu Rus ruleti gibi. Bir hisse senedini beğendim, ertesi gün tasfiye sürecinde 10 bin lot, 30 bin lot satış geliyor ve hisse senedi elimde patlıyor.”

“Kriz ihtimali ortadan kalktı denemez”

Borsada yaşanan gelişmelerin yatırımcı güvenini de etkileyebileceğini ifade eden Yeşilada, son açıklamaların piyasayı kısa vadede rahatlattığını ancak risklerin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.

Yeşilada, ”Borsada kayıtlı yatırımcılar neredeyse yüzde 15'i şu anda paralarını alamıyorlar Dolayısıyla başlarına benzer bir olay gelmemesi için, en sağlam fonlardan bile para çıkışı olabilir. Açıklamalar ortalığı yatıştırsa da kesinlikle bir kriz ihtimali ortadan kalktı denemez. Her şey önümüzdeki günlerde yaşanacak olaylara bağlı” dedi.

Tasfiye sürecindeki fonların dışında kalan başka bir fonun da ödeme yapamadığını açıklamasının yeni bir panik dalgasını tetikleyebileceğini belirten Yeşilada, bunun diğer fonlardan da para çıkışlarına neden olabileceğini söyledi.

“Hiç önlem alınmadı”

Fonlarda yaşanan sorunlara ilişkin daha önce uyarılar yapıldığını belirten Yeşilada, gerekli önlemlerin alınmadığını öne sürdü.

Yeşilada, geçen kasım ayında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı’nın piyasada manipülasyon bulunduğunu ve buna müdahale edileceğini söylediklerini aktardı. Bu kapsamda bir tebliğ taslağı üzerinde çalışıldığını ancak taslağın yayımlanmadığını ifade etti.

Piyasada bazı kurumların siyasi bağlantıları olduğuna ilişkin söylemler bulunduğunu söyleyen Yeşilada, bu durumun söz konusu fonlara yönelik yatırımcı ilgisini artırmış olabileceğine ilişkin bir izlenim oluştuğunu dile getirdi.

“Dünyada yıllardır yasaklanan pratikler”

Yeşilada, yaşananların finans piyasaları açısından yeni bir yöntem olmadığını belirterek, bazı fonların belirli hisseleri karşılıklı alıp satması yoluyla fiyatların yükseltildiğini ve benzer uygulamaların dünya genelinde uzun yıllardır yasaklandığını söyledi.

Bu işlemlerin piyasada açık şekilde gerçekleştiği yönünde bir algı bulunduğunu ifade eden Yeşilada, gerekli müdahalenin yapılmadığı düşüncesinin siyasi koruma veya müdahale şüphesini canlı tuttuğunu belirtti.

“Asıl sorun ödemeler başladığında ortaya çıkacak”

Tasfiye edilen fonlardaki yatırımcıların yalnızca paralarını ne zaman alacaklarının değil, ne kadarını geri alabileceklerinin de önemli bir sorun olduğunu belirten Yeşilada, kamu tarafından zararları tamamen karşılayacak bir mekanizma bulunmadığını söyledi.

Yeşilada, fon tasfiyeleri ve ödemeler başladığında yatırımcıların yatırdıkları tutarın önemli bölümünü kaybetmesinin yeni bir tepkiye yol açabileceğini ifade etti.

Fonlarda çok sayıda yatırımcının bulunduğunu belirten Yeşilada, söz konusu yatırımcıların küçük birikimlerini borsaya yatırdığını ve herhangi bir telafi mekanizması oluşturulmaması halinde yatırımcı güveninin uzun süreli zarar görebileceğini söyledi.

Yeşilada, yaşanan kayıpların ardından yatırımcıların yeniden borsaya dönmemesinin de olası sonuçlardan biri olabileceğini dile getirdi.