ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA) bilgi edinme özgürlüğü kapsamında erişime açtığı arşivlerinde yer alan 1965 tarihli "Hava Modifikasyonu" (Weather Modification) başlıklı belge, küresel iklim kontrolü tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Dünyayı hava olaylarıyla kontrol etme planı olarak yorumlanan belgenin perde arkasında ise iki süper gücün amansız istihbarat savaşı yatıyor.
KOMPLO TEORİLERİ CIA ARŞİVİYLE YENİDEN ALEVLENDİ
Uzun yıllardır HAARP ve "chemtrails" gibi projeler üzerinden yürütülen iklim kontrolü komplo teorileri, CIA'in 7 Ekim 1965 tarihli iç yazışma muhtırasıyla somut bir zeminine taşındı.
Orijinalinde "GİZLİ" (SECRET) ibaresi bulunan ve yıllar sonra gizliliği kaldırılarak kamuoyuna sunulan belge, ABD hükümetinin hava modifikasyonu araştırmalarına devasa bütçeler ayırdığını ve bu programın dönemin ABD Başkanı Lyndon B. Johnson tarafından bizzat desteklendiğini kanıtlıyor.
Ancak belgenin detayları, Hollywood filmlerini andıran bir dünyayı yok etme planından ziyade, taktiksel bir savunma refleksine işaret ediyor.
SOVYETLER BİRLİĞİ VE SOĞUK SAVAŞ DETAYI
CIA belgesinin satır aralarında, ABD'nin asıl endişesinin doğayı kontrol etmekten ziyade Sovyetler Birliği'ni kontrol etmek olduğu görülüyor. Belgede yer alan "ABD'nin hava modifikasyonu programı genişledikçe, Sovyetlerin bu alandaki başarılarına dair istihbarat taleplerinde artış olması muhtemeldir" ifadesi, dönemin uzay ve silahlanma yarışının iklim teknolojilerine de sıçradığını belgeliyor. Amerikan istihbaratı, Sovyetlerin bulut tohumlama teknolojileriyle tarımsal verimliliği artırıp askeri avantaj sağlamasından çekiniyor ve bu alandaki istihbarat kapasitesini artırmanın yollarını arıyordu.
ABD'NİN HAVA DURUMU TAKTİĞİ: TEMEL REİS OPERASYONU
Belgede bahsedilen hava modifikasyonu konsepti, depremler yaratmak veya küresel iklimi değiştirmekten ziyade, "bulut tohumlama" (cloud seeding) ile sınırlıydı.
Ancak bu teknoloji bilimsel çalışma olarak kalmadı. Tarihi kaynaklar, ABD'nin bu teknolojiyi Vietnam Savaşı sırasında "Operation Popeye" (Temel Reis Operasyonu) adıyla cephede kullandığını doğruluyor. Amerikan ordusu, düşman güçlerinin lojistik yollarını çamura bulamak ve sevkiyatları durdurmak amacıyla Muson yağmurlarını suni olarak uzatmış, havayı bir savaş taktiği olarak kullanmıştı.